Doanh Nghiệp Online

Chỉ một hoặc một vài linh kiện không đủ tiêu chuẩn, cả bộ linh kiện sẽ bị áp thuế nhập khẩu theo mức thuế xe nguyên chiếc, gây khó cho các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp ôtô.

Đầu năm 2011, hàng loạt doanh nghiệp lắp ráp ôtô “chết đứng” khi nhập khẩu bộ linh kiện về để sản xuất lắp ráp nhưng lại bị hải quan ấn định thuế nhập khẩu theo mức thuế suất xe nguyên chiếc. Sự chênh lệch khá lớn giữa hai mức thuế khiến hầu hết các doanh nghiệp này đều phải tạm ngừng sản xuất để lo đi... khiếu nại.

Cơ sở ấn định thuế không thuyết phục

Cái lý của cơ quan hải quan là từ 1/1/2011, thực hiện theo quy định tại Thông tư 184/2010/TT-BTC (TT 184) của Bộ Tài chính với nội dung “Bộ linh kiện rời đồng bộ hoặc không đồng bộ để sản xuất lắp ráp ôtô mà có một linh kiện có mức độ rời rạc thấp hơn mức độ rời rạc theo QĐ 05 thì phải nộp thuế nhập khẩu cho cả bộ linh kiện theo mức thuế suất của ôtô nguyên chiếc”.

Hệ quả là hầu hết các doanh nghiệp nhập khẩu bộ linh kiện về lắp ráp đều bị áp thuế xe nguyên chiếc cho cả bộ linh kiện nhập khẩu vốn đã được nhập từ nhiều năm nay, chẳng có sự thay đổi gì.

Trong khi đó việc xác định mức độ rời rạc của bộ linh kiện ôtô nhập khẩu để làm căn cứ tính thuế hiện đang được cơ quan hải quan căn cứ vào Quyết định 05/2005/QĐ-BKHCN (QĐ 05) của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN). Quyết định này đã được ban hành từ năm 2005, trong khi công nghệ sản xuất, lắp ráp xe ôtô thay đổi theo từng năm.

Bản thân cơ quan quản lý là Bộ Tài chính cũng thừa nhận rằng QĐ 05 đang có nhiều điểm không theo kịp thực tế. Hiện nay để đảm bảo môi trường (đáp ứng tiêu chuẩn khí thải EURO) bộ phận ống xả đã được lắp sẵn tại nhà sản xuất, bởi nếu tháo rời nhập khẩu về Việt Nam sẽ không đảm bảo chất lượng. Trong khi đó QĐ 05 lại quy định bộ phận ống xả gồm 3 bộ phận tách rời. Mặt khác, trong khi QĐ 05 quy định bộ phận ống xả gồm 3 bộ nhưng thực tế có xe chỉ có 2, có xe lại có 4.

Cũng tương tự như vậy các bộ phận ghế ngồi, túi khí… cần phải được lắp đặt tại nhà sản xuất để đảm bảo tiêu chuẩn thiết kế, nếu tháo rời (như yêu cầu của QĐ 05) sẽ không đảm bảo an toàn trong quá trình hoạt động.

Mặc khác QĐ 05 chỉ có một hình vẽ minh họa mức độ rời rạc cho tất cả các loại xe chở người (cả loại nhiều chỗ và ít chỗ), xe chở hàng, xe chuyên dùng. Điều này không những không phù hợp với thực tế (có rất nhiều chủng loại xe khác nhau), mà còn gây khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan khi thực hiện.

Các doanh nghiệp sản xuất ôtô trong nước đang bị làm khó bởi những qui định “tréo ngoe” của các cơ quan quản lý nhà nước

Sửa văn bản cũng phải chờ

Ban hành ngày 15/11/2010 và có hiệu lực thực hiện từ 1/1/2011, tuy nhiên, chỉ sau một thời gian thực hiện rất ngắn, Bộ Tài chính đã nhận thấy cần phải “sửa đổi” TT 184. Ngày 18/4/2011, Bộ Tài chính đã có công văn số 5554/BTC-CST gửi các bộ KH&CN, Công Thương, Giao thông Vận tải, Tư pháp, Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi TT 184.

TIN LIÊN QUAN
	Doanh nghiệp nhập khẩu ôtô đồng thanh kêu cứu
	DN nhập khẩu ô tô tìm cách "đối phó" Bộ Công thương
	“Khép cửa” xe nhập: “Chúng tôi hết đường làm ăn!”
	“Khép cửa” với xe hơi nhập khẩu không chính thức
	Thị trường ôtô trong nước chính thức “đổ đèo”
	Thị trường ôtô: Nhấn ga tăng… giá
	Thị trường ôtô tháng 1/2011: Nguy cơ trước mặt
	Điều chỉnh tỷ giá, thị trường ôtô gặp “bão”

Cơ quan này thừa nhận, việc áp mức thuế xe nguyên chiếc cho bộ linh kiện khi mà chỉ có một hoặc một vài linh kiện không đáp ứng tiêu chuẩn là “không phù hợp, ảnh hưởng lớn đến tình hình thực tế sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước”.

Chính vì vậy Bộ Tài chính dự kiến sẽ sửa đổi theo hướng linh kiện nào chưa đảm bảo tiêu chuẩn thì tính thuế theo theo mức thuế suất nguyên chiếc đối với linh kiện đó, các linh kiện khác nếu đáp ứng đủ thì được tính thuế theo mức thuế suất quy định cho từng chi tiết, linh kiện quy định tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi.

Cho dù có thể sửa, nhưng việc sửa đổi này chắc chắn không phải ngày một ngày hai, bởi còn phải chờ tập hợp được ý kiến của các cơ quan liên quan. Trong khi đó, các doanh nghiệp thì đang bị truy thu thuế, ấn định thuế, cưỡng chế, xin giải tỏa cưỡng chế… rất phức tạp và tốn kém thời gian, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất.

Đẩy khó sang doanh nghiệp?

Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề này không chỉ cần sửa đổi TT 184, mà còn cần phải giải quyết những bất hợp lý đang tồn tại ở QĐ 05, bởi đây mới chính là văn bản mà cơ quan quản lý căn cứ vào để xác định mức thuế.

Điều đáng nói là văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành của Bộ Tài chính lại không đề cập đến việc sửa QĐ 05 mà lại đề xuất một hướng giải quyết rắc rối khác! Cơ quan này cho rằng, trong trường hợp một số linh kiện chưa đáp ứng theo quy định (thực tế là không thể đáp ứng được), nhưng nếu được Bộ KH&CN có văn bản xác nhận thì sẽ tính thuế theo mức thuế suất quy định cho từng linh kiện chi tiết quy định tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi.

Cách giải quyết này của Bộ Tài chính, theo nhiều doanh nghiệp, là lại tạo cơ hội phát sinh khiếu nại, tranh cãi, “đẩy” khó khăn sang cho bộ khác, tạo cơ chế xin - cho. Để được tính thuế theo mức thuế linh kiện, các doanh nghiệp sẽ phải “chạy” tới cửa Bộ KH&CN để xin xác nhận. Ngoài việc tạo thêm việc cho Bộ KH&CN, việc xác nhận của cơ quan này - ở một mức độ nhất định - khó tránh khỏi mang tính chủ quan.

Thậm chí cơ quan này có thể sẽ phải thành lập Tổ kiểm tra liên ngành đi thực tế mới có cơ sở để “xác nhận” (đây là điều đã từng xảy ra), gây khó khăn, tốn kém cả về thời gian, tiền bạc và nhân lực cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý.

Thực tế từ trước đến nay các doanh nghiệp lắp ráp ôtô đều nhập khẩu bộ linh kiện có mức độ rời rạc như những lô hàng đang “vướng thuế” hiện nay. Thiết nghĩ, để quản lý chặt, tránh gian lận thương mại, gây thất thu thuế, cũng như giảm bớt những khiếu nại không đáng có, việc cần làm hiện nay là sửa đổi chính QĐ 05 cho phù hợp hơn với thực tế.

Theo Nguyễn Hà
Doanh nhân